Është publikuar raporti përfundimtar i Auditimit Social në Lipjan, i cili përmbledh gjetjet dhe vlerësimin e katër projekteve infrastrukturore të financuara përmes Grantit të Performancës Komunale, me vlerë të përgjithshme prej 240,228.25 euro. Ekipi përbëhej nga 25 qytetarë të profesioneve dhe komuniteteve të ndryshme, përfshirë inxhinierë, përfaqësues të fshatrave të përfshira, anëtarë të Këshillave Lokalë, veteranë të UÇK-së, të rinj dhe përfaqësues të HANDIKOS. Gjatë disa muajve ata kanë ndjekur një proces të strukturuar trajnimi, hulumtimi të dokumenteve dhe vizitave në terren, për të vlerësuar mënyrën e zbatimit të projekteve dhe transparencën e menaxhimit komunal.

Katër projektet e monitoruara përfshijnë: rikonstruktimin e rrugës Ajet Kozhani – Poturofc dhe Ribar i Madh; rikonstruktimin e rrugës Dobrotin – Sllovi; ndërtimin e shtëpisë muze të veteranëve të UÇK-së në Krojmir; si dhe ndërtimin e murit gabion dhe rregullimin e hapësirave në Gadime të Ulët, te zona e shpellës. Raporti ofron një pasqyrë të detajuar të proceseve të prokurimit, implementimit teknik dhe koordinimit institucional, për secilin prej këtyre projekteve.

Në projektin e rikonstruktimit të rrugës Ajet Kozhani – Poturofc dhe Ribar i Madh, ekipi ka vërejtur se punimet janë kryer brenda afateve, por ka evidentuar disa mangësi në aspektin e sigurisë dhe infrastrukturës mbështetëse. Mungesa e trotuareve përgjatë gjithë gjatësisë së rrugës, ndriçimi i pjesshëm, sinjalizimi i pamjaftueshëm dhe platformat e ngritura që nuk përputhen me standardet, paraqesin shqetësime për qarkullimin e këmbësorëve dhe automjeteve.

Edhe në projektin e rikonstruktimit të rrugës Dobrotin – Sllovi, banorët kanë shprehur vlerësime për përmirësimin e mobilitetit, por janë identifikuar disa mangësi të rëndësishme. Trotuaret janë të ngushta dhe jo gjithmonë në përputhje me standardet e qasjes universale, ndërsa në zonat pranë shkollës dhe ambulancës mungojnë shporta për mbeturina dhe elemente të sigurisë. Ekipi ka theksuar se mungon sinjalizimi adekuat dhe se në segmentet ku është ndërtuar mur mbrojtës, duhen instaluar barriera metalike për të rritur sigurinë rrugore.

Projekti për ndërtimin e shtëpisë muze të veteranëve të UÇK-së në Krojmir është vlerësuar si një investim me rëndësi të madhe historike dhe komunitare. Megjithatë, ekipi ka evidentuar mospërputhje në realizimin e disa punimeve të brendshme dhe mungesë të masave të sigurisë në vendpunishte. Ndryshimet e bëra në muraturë dhe zhvendosja e disa hapësirave funksionale, të kërkuara nga komuniteti, kërkojnë harmonizim të mëtejshëm me projektin fillestar. Përkundër këtyre vërejtjeve, procesi i prokurimit është zhvilluar në përputhje me kërkesat ligjore dhe pa ankesa.

Projekti për ndërtimin e murit gabion dhe rregullimin e hapësirave në Gadime të Ulët ka rezultuar me sfida të theksuara. Gjatë vizitave në terren ekipi konstatoi se punimet nuk kishin filluar dhe se projekti ishte pezulluar nga Inspektorati i Ministrisë së Mjedisit, për shkak të mungesës së lejes së nevojshme mjedisore. Zona e Shpellës së Gadimes është zonë e mbrojtur, dhe çdo ndërhyrje kërkon pëlqim paraprak, i cili nuk kishte qenë i siguruar përpara fillimit të procedurave të tjera. Kjo situatë ka nxjerrë në pah mungesën e koordinimit ndërinstitucional dhe nevojën për planifikim më të kujdesshëm në projekte që prekin zonat e mbrojtura natyrore.

Raportin e plotë me të gjitha gjetjet dhe rekomandimet mund ta gjeni këtu.

DEMOS është projekt i cili bashkëfinancohet nga BE-ja, Qeveria zvicerane dhe Qeveria suedeze, dhe zbatohet nga HELVETAS Swiss Intercooperation-Kosovo. Ky projekt mbështet komunat e Kosovës në arritjen e qeverisjes lokale më demokratike dhe menaxhimit më të mirë komunal. Projekti DEMOS gjithashtu mbështet Qeverinë e Kosovës në zhvillimin e politikave, të cilat janë më të favorshme për financim të bazuar në rregulla për komunat.

Auditimi Social përkrahet nga Ministria e Administrimit të Pushtetit Lokal (MAPL) dhe Projekti për Decentralizim dhe Përkrahje të Komunave (DEMOS).

Në vitin 2025, BIRN Kosova dhe Democracy Plus (D+) janë angazhuar nga Projekti për Decentralizimin dhe Përkrahjen e Komunave (DEMOS) për të bërë lehtësimin/fasilitimin e procesit të Auditimit Social në 16 projekte të përzgjedhura në Kaçanik, Istog, Drenas, Dragash, Lipjan dhe Mamushë. Projektet që do të monitorohen janë përfituar nga komunat përkatëse përmes Grantit të Performancës Komunale.